Sốt Xuất Huyết Uống Thuốc Gì? Hướng Dẫn Dùng Thuốc An Toàn Tránh Nguy Hiểm

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh lý truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây lan chủ yếu qua vết chích của muỗi vằn Aedes aegypti. Với 4 chủng huyết thanh (DENV-1 đến DENV-4), một người hoàn toàn có thể mắc bệnh nhiều lần trong đời. Đáng lo ngại hơn, các lần tái nhiễm sau thường có xu hướng diễn tiến nặng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường hơn lần đầu.

Giai đoạn khởi phát của bệnh thường kéo dài từ 2 đến 7 ngày với các triệu chứng như sốt cao đột ngột, đau nhức hốc mắt, đau đầu dữ dội, buồn nôn. Tuy nhiên, thời điểm nguy hiểm nhất lại thường rơi vào lúc người bệnh bắt đầu hạ sốt (ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh). Do đó, việc hiểu rõ sốt xuất huyết uống thuốc gì và cần tránh những loại thuốc nào là chìa khóa then chốt để bảo vệ sức khỏe.

Sốt xuất huyết lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes đốt và có thể tái nhiễm nhiều lần.

1. Bị sốt xuất huyết nên uống thuốc gì để an toàn?

Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu để điều trị sốt xuất huyết Dengue. Phác đồ điều trị chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng, hạ sốt, bù dịch đầy đủ và theo dõi sát sao dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng.

Paracetamol – Lựa chọn duy nhất để hạ sốt, giảm đau

Để kiểm soát các cơn sốt cao và xoa dịu triệu chứng đau mỏi toàn thân, Paracetamol (Acetaminophen) là hoạt chất an toàn duy nhất được các tổ chức y tế khuyến cáo sử dụng:

• Liều lượng chuẩn: 10 – 15 mg/kg thể trọng cho mỗi lần uống.
• Khoảng cách: Mỗi liều dùng cách nhau từ 4 đến 6 giờ nếu còn sốt cao từ 38.5°C trở lên.
• Tổng liều tối đa: Tuyệt đối không uống quá 60 mg/kg cân nặng trong vòng 24 giờ để tránh biến chứng suy gan cấp tính.
• Lưu ý: Không tự ý kết hợp nhiều loại thuốc cảm sốt khác nhau vì chúng có thể cùng chứa thành phần Paracetamol dẫn đến quá liều.

Bù nước và điện giải tích cực

Sốt cao kéo dài kèm tình trạng nôn ói khiến cơ thể mất một lượng nước và điện giải rất lớn. Người bệnh cần chủ động bổ sung nước liên tục:

• Uống dung dịch Oresol (pha chuẩn tỷ lệ theo hướng dẫn trên bao bì).
• Bổ sung thêm nước lọc, nước dừa tươi, nước ép trái cây giàu vitamin C (cam, chanh, bưởi) để tăng cường sức đề kháng.
• Nên uống từng ngụm nhỏ rải rác trong ngày, không nên uống dồn dập cùng một lúc.

Cần hết sức cẩn trọng trong việc dùng thuốc và bổ sung dưỡng chất đúng cách khi mắc sốt xuất huyết.

2. Những loại thuốc tuyệt đối không được dùng khi bị sốt xuất huyết

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo mạnh mẽ người bệnh không được tự ý sử dụng các thuốc hạ sốt, kháng viêm thuộc nhóm NSAIDs (như Ibuprofen, Diclofenac, Naproxen, Ketoprofen…) và Aspirin.

Nguyên nhân nguy hiểm:

• Bệnh sốt xuất huyết bản chất đã gây suy giảm số lượng tiểu cầu và tăng tính thấm thành mạch, dễ dẫn đến xuất huyết.
• Aspirin và nhóm NSAIDs có cơ chế ức chế kết tập tiểu cầu và kích ứng niêm mạc dạ dày, khiến tình trạng chảy máu trở nên trầm trọng hơn.
• Người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, chảy máu nội tạng hoặc sốc mất máu đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

3. Xử trí thế nào nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc tim mạch?

Đối với những người có tiền sử bệnh lý tim mạch, đặt stent, rung nhĩ đang dùng Aspirin hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu (như Clopidogrel, Ticagrelor) hoặc thuốc chống đông máu:

• Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc đột ngột cũng như không tự ý tăng giảm liều.
• Cần thông báo ngay cho bác sĩ điều trị về tiền sử bệnh và các loại thuốc đang sử dụng.
• Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm đông máu, số lượng tiểu cầu và tình trạng lâm sàng để cân nhắc giữa nguy cơ tắc mạch và nguy cơ chảy máu nhằm đưa ra hướng xử trí phù hợp nhất.

Bù dịch kịp thời kết hợp theo dõi sát các dấu hiệu chuyển nặng giúp người bệnh mau chóng hồi phục.

4. Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần nhập viện khẩn cấp

Việc theo dõi tại nhà cần đặc biệt cẩn trọng trong giai đoạn hết sốt. Hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu nhận thấy các biểu hiện sau:

• Đau bụng dữ dội, đau nhiều ở vùng hạ sườn phải.
• Nôn liên tục, không thể ăn uống được.
• Chảy máu chân răng, chảy máu mũi khó cầm, rong kinh, tiểu ra máu hoặc đi cầu phân đen.
• Người bệnh lờ đờ, li bì, bồn chồn, vật vã, tay chân lạnh ẩm, tụt huyết áp.
• Thở nhanh, khó thở, tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ.

Tóm lại, sốt xuất huyết là bệnh diễn biến nhanh và khó lường. Người bệnh chỉ nên sử dụng Paracetamol theo đúng liều lượng, tích cực bù nước và tuyệt đối tránh xa các thuốc giảm đau kháng viêm NSAID để đảm bảo an toàn tối đa cho bản thân.